{"id":1212,"date":"2016-08-11T22:56:22","date_gmt":"2016-08-11T20:56:22","guid":{"rendered":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/?p=1212"},"modified":"2024-10-12T18:08:09","modified_gmt":"2024-10-12T16:08:09","slug":"przeszlosc-ktora-nie-powraca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/2016\/08\/11\/przeszlosc-ktora-nie-powraca\/","title":{"rendered":"Przesz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie powraca"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1212\" class=\"elementor elementor-1212\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a05b1ed e-con-full e-flex wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no e-con e-parent\" data-id=\"a05b1ed\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;_ha_eqh_enable&quot;:false}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-da9a4ad elementor-widget elementor-widget-shortcode\" data-id=\"da9a4ad\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"shortcode.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-shortcode\">\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"313\" class=\"elementor elementor-313\">\n\t\t\t\t<div data-wpr-sticky-section=\"yes\" data-wpr-position-type=\"sticky\" data-wpr-position-offset=\"0\" data-wpr-position-location=\"top\" data-wpr-sticky-devices=\"desktop_sticky\" data-wpr-custom-breakpoints=\"default\" data-wpr-active-breakpoints=\"mobile_sticky tablet_sticky desktop_sticky\" data-wpr-z-index=\"\" data-wpr-sticky-hide=\"\" data-wpr-replace-header=\"\" data-wpr-animation-duration=\"\" data-wpr-sticky-type=\"sticky\" class=\"elementor-element elementor-element-59be014 wpr-sticky-section-yes she-header-yes e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no e-con e-parent\" data-id=\"59be014\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;transparent&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;scroll_distance&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:0,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;position_offset&quot;:0,&quot;position_offset_tablet&quot;:0,&quot;position_offset_mobile&quot;:0,&quot;transparent_on&quot;:[&quot;desktop&quot;,&quot;tablet&quot;,&quot;mobile&quot;],&quot;scroll_distance_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;scroll_distance_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a562a30 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"a562a30\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.20.0 - 10-04-2024 *\/\n.elementor-widget-image{text-align:center}.elementor-widget-image a{display:inline-block}.elementor-widget-image a img[src$=\".svg\"]{width:48px}.elementor-widget-image img{vertical-align:middle;display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/pde.jpg\" title=\"\" alt=\"\" loading=\"lazy\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6febed6 elementor-widget elementor-widget-ekit-nav-menu\" data-id=\"6febed6\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"ekit-nav-menu.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<div class=\"ekit-wid-con ekit_menu_responsive_mobile\" data-hamburger-icon=\"\" data-hamburger-icon-type=\"icon\" data-responsive-breakpoint=\"767\">            <button class=\"elementskit-menu-hamburger elementskit-menu-toggler\"  type=\"button\" aria-label=\"hamburger-icon\">\n                                    <span class=\"elementskit-menu-hamburger-icon\"><\/span><span class=\"elementskit-menu-hamburger-icon\"><\/span><span class=\"elementskit-menu-hamburger-icon\"><\/span>\n                            <\/button>\n            <div id=\"ekit-megamenu-menu\" class=\"elementskit-menu-container elementskit-menu-offcanvas-elements elementskit-navbar-nav-default ekit-nav-menu-one-page-no ekit-nav-dropdown-hover\"><ul id=\"menu-menu\" class=\"elementskit-navbar-nav elementskit-menu-po-center submenu-click-on-icon\"><li id=\"menu-item-578\" class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-578 nav-item elementskit-dropdown-has relative_position elementskit-dropdown-menu-default_width elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/o-fundacji\/\" class=\"ekit-menu-nav-link ekit-menu-dropdown-toggle\">O nas<i aria-hidden=\"true\" class=\"icon icon-arrow-point-to-down elementskit-submenu-indicator\"><\/i><\/a>\n<ul class=\"elementskit-dropdown elementskit-submenu-panel\">\n\t<li id=\"menu-item-601\" class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-601 nav-item elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/o-fundacji\/#eksperci1\" class=\" dropdown-item\">Eksperci i ekspertki<\/a><\/ul>\n<\/li>\n<li id=\"menu-item-637\" class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-637 nav-item elementskit-dropdown-has relative_position elementskit-dropdown-menu-default_width elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/dzialania\/\" class=\"ekit-menu-nav-link ekit-menu-dropdown-toggle\">Dzia\u0142ania<i aria-hidden=\"true\" class=\"icon icon-arrow-point-to-down elementskit-submenu-indicator\"><\/i><\/a>\n<ul class=\"elementskit-dropdown elementskit-submenu-panel\">\n\t<li id=\"menu-item-641\" class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-641 nav-item elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/dzialania\/#opinie1\" class=\" dropdown-item\">Analizy<\/a><\/ul>\n<\/li>\n<li id=\"menu-item-654\" class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-654 nav-item elementskit-dropdown-has relative_position elementskit-dropdown-menu-default_width elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/projekty\/\" class=\"ekit-menu-nav-link ekit-menu-dropdown-toggle\">Projekty<i aria-hidden=\"true\" class=\"icon icon-arrow-point-to-down elementskit-submenu-indicator\"><\/i><\/a>\n<ul class=\"elementskit-dropdown elementskit-submenu-panel\">\n\t<li id=\"menu-item-656\" class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-656 nav-item elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/projekty\/#szkoladebaty1\" class=\" dropdown-item\">Szko\u0142a debaty<\/a>\t<li id=\"menu-item-657\" class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-657 nav-item elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/projekty\/#konsultacje1\" class=\" dropdown-item\">Obywatelskie konsultacje<\/a><\/ul>\n<\/li>\n<li id=\"menu-item-648\" class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-648 nav-item elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/kontakt\/\" class=\"ekit-menu-nav-link\">Kontakt<\/a><\/li>\n<li id=\"menu-item-647\" class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-647 nav-item elementskit-mobile-builder-content\" data-vertical-menu=750px><a href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wspieraj\/\" class=\"ekit-menu-nav-link\">Wspieraj<\/a><\/li>\n<\/ul><div class=\"elementskit-nav-identity-panel\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementskit-site-title\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"elementskit-nav-logo\" href=\"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\" target=\"_self\" rel=\"\">\n\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"\" title=\"\" alt=\"\" \/>\n\t\t\t\t\t<\/a> \n\t\t\t\t<\/div><button class=\"elementskit-menu-close elementskit-menu-toggler\" type=\"button\">X<\/button><\/div><\/div>\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"elementskit-menu-overlay elementskit-menu-offcanvas-elements elementskit-menu-toggler ekit-nav-menu--overlay\"><\/div><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8411c18 e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no e-con e-parent\" data-id=\"8411c18\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;_ha_eqh_enable&quot;:false}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-696b514 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"696b514\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.20.0 - 10-04-2024 *\/\n.elementor-heading-title{padding:0;margin:0;line-height:1}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title[class*=elementor-size-]>a{color:inherit;font-size:inherit;line-height:inherit}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-small{font-size:15px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-medium{font-size:19px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-large{font-size:29px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xl{font-size:39px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xxl{font-size:59px}<\/style><h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Przesz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie powraca<\/h1>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-762de1d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"762de1d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Anna Dzierzgowska<\/h3>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b2eb459 e-flex e-con-boxed wpr-particle-no wpr-jarallax-no wpr-parallax-no wpr-sticky-section-no e-con e-parent\" data-id=\"b2eb459\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;_ha_eqh_enable&quot;:false}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-92cd9b0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"92cd9b0\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.20.0 - 10-04-2024 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<div class=\"entry-content\"><p>Opada kurz po konferencjach MEN w Wa\u0142brzychu i Toruniu; widok, kt\u00f3ry si\u0119 spod tego kurzu wy\u0142ania (je\u015bli mog\u0119 tak poci\u0105gn\u0105\u0107 t\u0119 metafor\u0119), jest do\u015b\u0107 nieprzyjemny.<\/p><p>Kiedy dziesi\u0119\u0107 lat temu stanowisko ministra edukacji powierzono politykowi skrajnie prawicowej, faszyzuj\u0105cej partii, my\u015bla\u0142am, \u017ce to najgorsze, co mo\u017ce si\u0119 o\u015bwiacie w Polsce przydarzy\u0107. Myli\u0142am si\u0119. W tym przypadku historia powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 odwrotnie, ni\u017c w znanej frazie z Marksa: jak si\u0119 okazuje, Roman Giertych by\u0142 fars\u0105\u00a0 (prawda, \u017ce ponur\u0105 i szkodliw\u0105). Tragedia dopiero nadchodzi.<\/p><p>Przypomnijmy sobie ow\u0105 ponur\u0105 fars\u0119. Dziesi\u0119\u0107 lat temu, w maju 2006 roku, ministrem edukacji w \u00f3wczesnym rz\u0105dzie Prawa i Sprawiedliwo\u015bci zosta\u0142 lider Ligii Polskich Rodzin, Roman Giertych. Ta nominacja wywo\u0142a\u0142a spo\u0142eczne protesty. Na ulicach Warszawy demonstrowali uczniowie i uczennice, studentki i studenci. W internecie list otwarty, z protestem przeciwko powierzaniu o\u015bwiaty szefowi skrajnie prawicowej partii, napisany przez Agnieszk\u0119 Arnold, Iren\u0119 Dzierzgowsk\u0105 i Krystyn\u0119 Starczewsk\u0105 podpisa\u0142o prawie sto czterdzie\u015bci tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p><p>Autorki listu pisa\u0142y: \u201eRoman Giertych w swojej dzia\u0142alno\u015bci publicznej pos\u0142uguje si\u0119 j\u0119zykiem nienawi\u015bci i pogardy, g\u0142osi pochwa\u0142\u0119 przemocy, neguje warto\u015b\u0107 tolerancji. Jego do\u015bwiadczenie pedagogiczne ogranicza si\u0119 do reaktywowania M\u0142odzie\u017cy Wszechpolskiej, organizacji nawi\u0105zuj\u0105cej do tradycji faszystowskich. Zg\u0142aszane przez niego projekty dotycz\u0105ce o\u015bwiaty s\u0105 absurdalne i gro\u017ane. Proponowane represyjne metody wychowawcze, odwr\u00f3t od demokracji i dialogu, z pewno\u015bci\u0105 nie rozwi\u0105\u017c\u0105 \u017cadnego z problem\u00f3w polskiej szko\u0142y\u201d. S\u0142owa, pisane w momencie, kiedy Giertych obejmowa\u0142 stanowisko, z perspektywy czasu brzmi\u0105 jak bilans jego dzia\u0142alno\u015bci.<\/p><p>Roman Giertych by\u0142 ministrem od maja 2006 roku, do sierpnia roku 2007. W tym czasie zd\u0105\u017cy\u0142, mi\u0119dzy innymi:<\/p><ul><li>zwolni\u0107 bezpodstawnie dyrektora Centralnego O\u015brodka Doskonalenia Nauczycieli, a nast\u0119pnie rozbi\u0107 t\u0119 instytucj\u0119 (nigdy nie odbudowano jej w dawnym kszta\u0142cie: w 2010 roku po\u0142\u0105czono CODN i Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej w nowy O\u015brodek Rozwoju Edukacji, b\u0119d\u0105cy ju\u017c zupe\u0142nie czym\u015b innym);<\/li><li>pod\u0142uba\u0107 przy egzaminach maturalnych: og\u0142osi\u0142 tak zwan\u0105 \u201eamnesti\u0119\u201d dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie zda\u0142y z jednego przedmiotu (uznan\u0105 za bezprawn\u0105 przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny) oraz przesun\u0105\u0142 o rok wprowadzenie na maturze egzaminu z matematyki;<\/li><li>zmieni\u0107 kanon lektur, wprowadzaj\u0105c do niego min. wi\u0119cej Sienkiewicza, \u201ePami\u0119\u0107 i to\u017csamo\u015b\u0107\u201d Jana Paw\u0142a II (zmiany w kanonie lektur \u2013 zw\u0142aszcza pr\u00f3by usuni\u0119cia ze\u0144 Gombrowicza \u2013 sta\u0142y si\u0119 zreszt\u0105, sk\u0105din\u0105d, jedn\u0105 z oficjalnych\u00a0 przyczyn ostatecznego odwo\u0142ania Giertycha z MEN);<\/li><li>wprowadzi\u0107 ocen\u0119 z religii do \u015bredniej ocen;<\/li><li>ustanowi\u0107 w MEN stanowisko doradcy do spraw promocji \u017cycia;<\/li><li>zapowiedzie\u0107 zwi\u0119kszenie nacisku na wychowanie patriotyczne w szko\u0142ach, wprowadzi\u0107 program wycieczek \u201eMiejsca pami\u0119ci narodowej\u201d (plany by\u0142y znacznie szersze, obejmowa\u0142y min. Narodowy Instytut Wychowania czy oddzielenie historii Polski od historii powszechnej);<\/li><li>wprowadzi\u0107 program \u201eZero tolerancji dla przemocy w szko\u0142ach\u201d (w tym: monitoring wizyjny szk\u00f3\u0142);<\/li><li>ograniczy\u0107 swobod\u0119 nauczycielstwa w zakresie wyboru program\u00f3w i podr\u0119cznik\u00f3w (zmiana w Ustawie o systemie o\u015bwiaty, nakazuj\u0105ca szko\u0142om wybieranie szkolnego zestawu program\u00f3w i podr\u0119cznik\u00f3w na trzy lata);<\/li><li>doprowadzi\u0107 do wpisania do Karty Nauczyciela, \u017ce nauczyciel w zwi\u0105zku z pe\u0142nieniem obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych korzysta z ochrony, przys\u0142uguj\u0105cej funkcjonariuszom pa\u0144stwowym;<\/li><li>podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 wprowadzenia mundurk\u00f3w do szk\u00f3\u0142.<\/li><\/ul><p>Je\u015bli spojrzymy na ca\u0142o\u015b\u0107 dokona\u0144 Giertycha zobaczymy, \u017ce zmian na poziomie ustawowym wprowadzi\u0142 ma\u0142o, nieco wi\u0119cej na poziomie rozporz\u0105dze\u0144, najwa\u017cniejsz\u0105 przestrzeni\u0105 jego dzia\u0142ania by\u0142y natomiast kolejne konferencje prasowe. To na nich zapowiada\u0142, straszy\u0142, pi\u0119tnowa\u0142, pot\u0119pia\u0142 i og\u0142asza\u0142. Za wieloma z jego obwieszcze\u0144 nie posz\u0142y \u017cadne konkretne zmiany prawne \u2013 a zarazem te w\u0142a\u015bnie kolejne obwieszczenia wprowadza\u0142y pewien okre\u015blony j\u0119zyk i spos\u00f3b my\u015blenia, kt\u00f3re \u2013 i to warto podkre\u015bli\u0107 \u2013 odcisn\u0119\u0142y si\u0119 w o\u015bwiacie trwa\u0142ym pi\u0119tnem.<\/p><p>Przede wszystkim Roman Giertych legalizowa\u0142 w szko\u0142ach j\u0119zyk nienawi\u015bci \u2013 zw\u0142aszcza j\u0119zyk homofobiczny. Wielokrotnie i na r\u00f3\u017cne sposoby wypowiada\u0142 si\u0119 przeciw temu, co okre\u015bla\u0142 jako \u201epropagowanie homoseksualizmu\u201d (przy okazji wtr\u0105caj\u0105c tak\u017ce w\u0105tki islamofobiczne, np. wtedy, gdy m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201eJe\u017celi nie b\u0119dziemy wzmacnia\u0107 rodziny, to b\u0119dziemy kontynentem zasiedlonym przez dbaj\u0105cych o rodzin\u0119 przedstawicieli \u015bwiata islamu\u201d). Dyrektora CODN zwolni\u0142 za to, \u017ce rzeczony CODN wyda\u0142 po polsku \u201eKompas\u201d, czyli poradnik Rady Europy, dotycz\u0105cy edukacji praw cz\u0142owieka, w kt\u00f3rym jeden scenariusz dotyczy\u0142 orientacji seksualnej. Grozi\u0142 karami dyrektorom i dyrektorkom szk\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy pozwol\u0105 na \u201eagitacj\u0119 gejowsk\u0105\u201d, czyli np. zaprosz\u0105 do szko\u0142y kogo\u015b z organizacji broni\u0105cych praw LGBT.<\/p><p>Wszystko to, wpisywa\u0142o si\u0119 przy tym w jego polityk\u0119 \u201ezarz\u0105dzania strachem\u201d: Giertych usilnie d\u0105\u017cy\u0142 do tego, by zastraszy\u0107 \u015brodowisko nauczycielskie i strachem wymusza\u0107 pos\u0142usze\u0144stwo. Niekiedy, niestety, odnosi\u0142 sukces: na przyk\u0142ad wtedy, kiedy w niekt\u00f3rych szko\u0142ach zacz\u0119to zdejmowa\u0107 plansze, ilustruj\u0105ce przebieg ewolucji homo sapiens (krytyka teorii ewolucji by\u0142a konikiem wiceministra Orzechowskiego). Z drugiej strony na przyk\u0142ad Zwi\u0105zek Nauczycielstwa Polskiego, kt\u00f3ry sk\u0105din\u0105d tak\u017ce by\u0142 obiektem atak\u00f3w ministra o\u015bwiaty, stawia\u0142 mu dzielnie op\u00f3r \u2013 przy okazji broni\u0105c tych, kt\u00f3rych Giertych atakowa\u0142. Znakiem oporu sta\u0142 si\u0119 te\u017c list otwarty Marzanny Pogorzelskiej \u2013 nauczycielki, kt\u00f3ra napisa\u0142a do Giertycha donos na sam\u0105 siebie, deklaruj\u0105c, \u017ce uczy\u0142a, uczy i b\u0119dzie uczy\u0107 o homoseksualizmie, poniewa\u017c wspieranie nie-heteronormatywnych uczennic i uczni\u00f3w uwa\u017ca za cz\u0119\u015b\u0107 swoich zada\u0144 wychowawczych.<\/p><p>Przedmiotem atak\u00f3w ministra edukacji sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce m\u0142odzie\u017c jako taka. Od reklam\u00f3wki LPR z 2006 roku, w kt\u00f3rej bramy szko\u0142y zamykaj\u0105 si\u0119 przed grupk\u0105 \u201echuligan\u00f3w\u201d, poprzez (niezrealizowany) projekt O\u015brodk\u00f3w Wsparcia Wychowawczego (w kt\u00f3rych miano izolowa\u0107 \u201etrudn\u0105\u201d m\u0142odzie\u017c), po program \u201eZero tolerancji\u201d, Roman Giertych budowa\u0142 obraz nastolatek i nastolatk\u00f3w jako grupy przemocowej, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy podda\u0107 \u015bcis\u0142ej (i r\u00f3wnie\u017c przemocowej) kontroli.<\/p><p>Sam Roman Giertych podsumowa\u0142 sw\u00f3j program deklaruj\u0105c, \u017ce opiera go na czterech \u201eP\u201d: patriotyzm, porz\u0105dek, prawda, presti\u017c (nauczycieli). Przy czym (co akurat wa\u017cne z punktu widzenia sytuacji, z kt\u00f3r\u0105 mamy do czynienia dzi\u015b), wiele z tego, co robi\u0142 i m\u00f3wi\u0142 w sprawach programowych wpisywa\u0142o si\u0119 w PiS-owsk\u0105 polityk\u0119 historyczn\u0105. Ale wpisywa\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny: na postaw\u0119, s\u0142owa i dzia\u0142ania Romana Giertycha i Miros\u0142awa Orzechowskiego mo\u017cna spojrze\u0107 jak na z lekka karykaturalne wyolbrzymienie dzia\u0142a\u0144 i pogl\u0105d\u00f3w PiS. Czy jednak przypadkiem nie by\u0142o tak, \u017ce Roman Giertych wypowiada\u0142 na g\u0142os rzeczy, kt\u00f3rych dzia\u0142aczom Prawa i Sprawiedliwo\u015bci wypowiada\u0107 jeszcze w\u00f3wczas nie uchodzi\u0142o?<\/p><p>Powt\u00f3rzmy raz jeszcze: wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 MEN w czasach Giertycha polega\u0142a na zapowiedziach, og\u0142oszeniach, konferencjach prasowych i wywiadach. Pomys\u0142y pojawia\u0142y si\u0119 i znika\u0142y. Stosunkowo niewiele z nich przyj\u0119\u0142o ostatecznie kszta\u0142t zmian prawnych, niekt\u00f3re zmiany okaza\u0142y si\u0119 nietrwa\u0142e. Jednocze\u015bnie jednak po Romanie Giertychu pozosta\u0142 specyficzny osad. Najtrafniej, zapewne, wprowadzon\u0105 przez niego zmian\u0119 podsumowa\u0142a jedna z moich kole\u017canek nauczycielek, kt\u00f3ra powiedzia\u0142a, \u017ce kiedy przed czasami Giertycha pracowa\u0142a z i na rzecz uczennic i uczni\u00f3w, nale\u017c\u0105cych do mniejszo\u015bci seksualnych, nikt jej specjalnie w tym nie pomaga\u0142, ale te\u017c nikogo w szkole to specjalnie nie interesowa\u0142o. Po Giertychu, jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 dla szko\u0142y problemem.<\/p><p>Dziesi\u0119\u0107 lat temu mo\u017cna by\u0142o odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce\u00a0PiS odda\u0142 sojusznikowi ministerstwo, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142 za niezbyt istotne i pozwoli\u0142 mu (do czasu) bawi\u0107 si\u0119 w nim w wa\u017cn\u0105 osob\u0119. Dzi\u015b jest inaczej. Dzi\u015b partia rz\u0105dz\u0105ca ma kompleksowy plan zmian w o\u015bwiacie i dysponuje narz\u0119dziami, pozwalaj\u0105cymi wprowadzi\u0107 absolutnie dowolne zmiany prawne w dowolnie kr\u00f3tkim czasie.<\/p><p>Nie b\u0119d\u0119 omawia\u0107 w niniejszym tek\u015bcie owego planu, przedstawionego w Toruniu i Wa\u0142brzychu miesi\u0105c temu i od tego czasu szeroko komentowanego. Wypunktuj\u0119 jedynie kilka kwestii, istotnych z mojego punktu widzenia:<\/p><p>Przede wszystkim wa\u017cne i znacz\u0105ce s\u0105, moim zdaniem, zapowiadane zmiany w szkolnictwie zawodowym. Cz\u0119\u015bciowo stanowi\u0105 one kontynuacj\u0105 polityki poprzedniego rz\u0105du. Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na par\u0119 niuans\u00f3w:<\/p><ul><li>wiceminister Wargocka og\u0142osi\u0142a te zmiany w Wa\u0142brzychu \u2013 w samym centrum jednej ze specjalnych stref ekonomicznych, kt\u00f3re, m\u00f3wi\u0105c delikatnie, nie s\u0142yn\u0105 z ochrony praw pracowniczych; partnerami w zmianach maj\u0105 by\u0107 pracodawcy, nie m\u00f3wi si\u0119 natomiast o zwi\u0105zkach zawodowych;<\/li><li>obecna ekipa (tak samo zreszt\u0105 jak poprzednia) nie podejmuje tematu r\u00f3wno\u015bci p\u0142ci w szkolnictwie zawodowym \u2013 tymczasem badania, min raport koalicji Karat, pokazuj\u0105, \u017ce w szkolnictwie zawodowym mamy do czynienia z wyra\u017an\u0105 segregacj\u0105 ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 oraz \u017ce to \u201em\u0119skie\u201d zawody okazuj\u0105 si\u0119 lepiej p\u0142atne;<\/li><li>niejasne s\u0105 zapowiedzi, dotycz\u0105ce \u201ematury zawodowej\u201d i zawodowych studi\u00f3w wy\u017cszych \u2013 przede wszystkim nie wiadomo, jakiego rodzaju og\u00f3lne wykszta\u0142cenie przewidziane jest dla\u00a0 uczni\u00f3w i uczennic szk\u00f3\u0142 \u201ebran\u017cowych\u201d i na ile planowany system ma by\u0107 dro\u017cny, to jest umo\u017cliwia\u0107 zmian\u0119 \u015bcie\u017cki kszta\u0142cenia.<\/li><\/ul><p>Drugi projekt, bodaj najszerzej komentowany, to likwidacja gimnazj\u00f3w. Znakomity pretekst do zmiany podstaw programowych i do wymiany kadr (przede wszystkim dyrektorek i dyrektor\u00f3w szk\u00f3\u0142). A tak\u017ce, co moim zdaniem warto stale podkre\u015bla\u0107, skr\u00f3cenie o rok obowi\u0105zkowego powszechnego nauczania na poziomie og\u00f3lnym.<\/p><p>Reforma z 1999 roku mia\u0142a na celu zwi\u0119kszenie r\u00f3wno\u015bci w dost\u0119pie do edukacji, w tym do studi\u00f3w wy\u017cszych. Cel obecnej reformy jest dok\u0142adnie przeciwny. Projekty, kt\u00f3re wypunktowa\u0142am, rozpatrywane \u0142\u0105cznie, wskazuj\u0105 moim zdaniem, \u017ce kolejne zmiany b\u0119d\u0105 wzmacnia\u0107, zamiast os\u0142abia\u0107, segregacyjn\u0105 rol\u0119 systemu o\u015bwiaty, czyli utrudnia\u0107 zamiast u\u0142atwia\u0107, dost\u0119p do wszechstronnego wykszta\u0142cenia. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, cofni\u0119cie sze\u015bciolatk\u00f3w do przedszkoli (nawet je\u015bli tu akurat chodzi\u0142o przede wszystkim o zaspokojenie roszcze\u0144 wa\u017cnego dla PiS partnera) prawdopodobnie ten efekt wzmocni: sze\u015bciolatki zajm\u0105 miejsca m\u0142odszym dzieciom.<\/p><p>Tu zapewne potrzebny jest kr\u00f3tki komentarz. W ci\u0105gu ostatnich pi\u0119tnastu lat mieli\u015bmy w Polsce do czynienia z prawdziwym, a zarazem niedoskona\u0142ym,\u00a0 boomem edukacyjnym. Radykalnie wzros\u0142a liczba os\u00f3b z wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem. Troch\u0119 os\u0142ab\u0142o \u2013 cho\u0107 wci\u0105\u017c chyba niewystarczaj\u0105co \u2013 zjawisko \u201edziedziczenia\u201d wykszta\u0142cenia rodzic\u00f3w. Jednocze\u015bnie za\u015b przez te same pi\u0119tna\u015bcie lat przez ca\u0142y kraj przetacza\u0142a si\u0119 fala krytyki pod adresem tego edukacyjnego sukcesu. Dla moich rozwa\u017ca\u0144 najwa\u017cniejsze s\u0105 dwa punkty tej medialnej krytyki, kt\u00f3re daj\u0105 si\u0119 stre\u015bci\u0107 w (cz\u0119sto powtarzanych w mediach, tak\u017ce przez profesur\u0119) zdaniach: \u201enie wszyscy musz\u0105 mie\u0107 wy\u017csze wykszta\u0142cenie\u201d oraz \u201eskoro wzros\u0142a liczba student\u00f3w, oczywiste jest, \u017ce ich jako\u015b\u0107 musia\u0142a spa\u015b\u0107\u201d.<\/p><p>Z pierwszym zdaniem by\u0142abym si\u0119 nawet w stanie zgodzi\u0107, gdyby da\u0142o si\u0119 je zinterpretowa\u0107 tak oto: \u201enie ka\u017cdy musi mie\u0107 tytu\u0142 akademicki, dobre wykszta\u0142cenie mo\u017cna mie\u0107 i bez stopni naukowych\u201d. Problem w tym, \u017ce to zdanie\u00a0 znaczy jednak co\u015b zupe\u0142nie innego. Najpro\u015bciej uj\u0105\u0142 to niegdy\u015b w wyst\u0105pieniu na konferencji edukacyjnej dr \u0141ukasz Stankiewicz, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na to, jak cz\u0119sto piewcami powrotu do zawod\u00f3wek s\u0105 osoby, kt\u00f3re same maj\u0105 tytu\u0142y naukowe \u2013 i jak niewiele z tych os\u00f3b pos\u0142a\u0142oby do tych\u017ce zawod\u00f3wek w\u0142asne dzieci. Innymi s\u0142owy, uwa\u017cam,\u00a0 \u017ce polska debata o edukacji jest ska\u017cona elitaryzmem \u2013 i \u017ce, paradoksalnie, pozornie \u201epro-ludowy\u201d PiS w\u0142a\u015bnie na tym elitaryzmie gra, powracaj\u0105c do czteroletniego liceum.<\/p><p>Drugie z przytoczonych przeze mnie zda\u0144 jest uzupe\u0142nieniem pierwszego \u2013 i zarazem rodzajem samosprawdzaj\u0105cej si\u0119 przepowiedni. Zwalnia ucz\u0105cych \u2013 zw\u0142aszcza wy\u017csze uczelnie \u2013 z odpowiedzialno\u015bci za te i tych, kt\u00f3re i kt\u00f3rzy najbardziej potrzebuj\u0105 naszego dydaktycznego wsparcia.<\/p><p>Nie potrafi\u0119 powiedzie\u0107, na ile ekipa kieruj\u0105ca dzi\u015b ministerstwem edukacji, jest kompetentna, tj na ile, na przyk\u0142ad, zna prawo o\u015bwiatowe, realia zarz\u0105dzania o\u015bwiat\u0105, czy badania i raporty. Innymi s\u0142owy: na razie trudno jednoznacznie oceni\u0107,\u00a0 jakie zmiany zostan\u0105 wprowadzone i jakie b\u0119d\u0105 ich konsekwencje, nie ma bowiem jeszcze nawet projekt\u00f3w ustaw. Uwa\u017cam jednak, \u017ce obecna ekipa ma pewn\u0105 wizj\u0119 systemu o\u015bwiaty, nawet, niestety do\u015b\u0107 spojn\u0105: systemu, kt\u00f3ry kreowa\u0107 ma w\u0105sk\u0105 grup\u0119 ludzi wykszta\u0142conych i rzesze pracownik\u00f3w, \u201eskrojonych\u201d pod potrzeby pracodawc\u00f3w.<\/p><p>S\u0105 oczywi\u015bcie w zapowiedziach MEN pewne sygna\u0142y, kt\u00f3re takiej wizji przecz\u0105: przede wszystkim najsensowniejszy projekt, czyli ten dotycz\u0105cy wspierania czytelnictwa. S\u0105 tak\u017ce pewne sygna\u0142y,\u00a0 pozwalaj\u0105ce si\u0119 domy\u015bla\u0107, \u017ce podstaw\u0105 wykszta\u0142cenia og\u00f3lnego b\u0119dzie bardzo specyficznie rozumiana historia (polityka historyczna jest jednym z kluczy sukcesu skrajnej prawicy w Polsce). Pojawiaj\u0105 si\u0119 bardzo niejednoznaczne zapowiedzi dotycz\u0105ce obecno\u015bci w szkole organizacji pozarz\u0105dowych: z jednej strony projekt tygodnia wolontariatu, z drugiej za\u015b sugestie, dotycz\u0105ce tego, \u017ce pewne organizacje mog\u0105 by\u0107 mniej mile widziane. Zrobiono uk\u0142on w stron\u0119 \u201enowoczesno\u015bci\u201d rozumianej jako cyfryzacja, ale nie pad\u0142o bodaj \u017cadne zdanie na temat edukacji seksualnej i prozdrowotnej\u00a0 (w to, \u017ce akurat edukacja seksualna znajdzie si\u0119 w podstawach programowych do godzin wychowawczych \u2013 jedna z bardziej kuriozalnych zapowiedzi \u2013 jako\u015b nie wierz\u0119). Znacz\u0105ce jest wreszcie, moim zdaniem, milczenie MEN w sprawie ca\u0142ego pakietu zagadnie\u0144,\u00a0 zwi\u0105zanych z r\u00f3wno\u015bci\u0105 i (anty)dyskryminacj\u0105, zagadnie\u0144 poruszanych od lat przez organizacje kobiece, LGBTQ, antydyskryminacyjne i inne. M\u00f3wi\u0105c wprost: obawiam si\u0119, \u017ce o edukacji r\u00f3wno\u015bciowej mo\u017cemy zapomnie\u0107.<\/p><p>Przemys\u0142aw Sadura, w komentarzu do projekt\u00f3w MEN, napisanym dla Krytyki Politycznej, postawi\u0142 bardzo interesuj\u0105c\u0105 tez\u0119 \u2013 \u017ce mianowicie, proponuj\u0105c de facto powr\u00f3t do systemu 8+4 plus zawod\u00f3wka, PiS nie tylko przywraca system rodem z PRL, ale robi to, bo gra na pewnym sentymencie, na t\u0119sknocie, z jak\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa \u00f3w PRL wspomina. Je\u015bli dr Sadura ma racj\u0119, by\u0142by to doskona\u0142y przyk\u0142ad na to, \u017ce j\u0119zyk dzisiejszej opozycji jest w istocie odklejony od wyobra\u017ce\u0144 czy sentyment\u00f3w znacznej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. W owym j\u0119zyku opozycji (upraszczaj\u0105c nieco) PRL i \u201ekomuna\u201d wyst\u0119puj\u0105 jako najwi\u0119ksze z\u0142o. Argumentum ad comunam, je\u015bli mog\u0119 tak to nazwa\u0107, ko\u0144czy ka\u017cd\u0105 dyskusj\u0119. By\u0107 mo\u017ce, zamiast wci\u0105\u017c straszy\u0107 powrotem do przesz\u0142o\u015bci (kt\u00f3ry nie nast\u0105pi, cho\u0107by dlatego, \u017ce PiS nie jest PZPR, tylko parti\u0105, kt\u00f3ra znakomicie potrafi gra\u0107 w gr\u0119 neoliberalnej gospodarki z dodatkiem narodowej ideologii) trzeba przypomnie\u0107 sobie, \u017ce s\u0142owo \u201ekomuna\u201d ma sw\u00f3j \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w w \u0142aci\u0144skim s\u0142owie oznaczaj\u0105cym wsp\u00f3lnot\u0119. I \u017ce prawdziwym wyzwaniem dla edukacji dzi\u015b jest wymy\u015blenie takiego systemu, kt\u00f3ry w\u0142\u0105czy nasze uczennice i uczni\u00f3w w wielk\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 \u015bwiatowej kultury, a dzi\u0119ki temu tak\u017ce na poziomie naszego konkretnego spo\u0142ecze\u0144stwa da im narz\u0119dzia, kt\u00f3re pozwol\u0105 wykorzeni\u0107 zar\u00f3wno ksenofobi\u0119, jak i elitaryzm \u2013 b\u0119d\u0105ce w istocie dwiema stronami tej samej monety.<\/p><p style=\"text-align: left;\">Raport Spo\u0142ecznego Monitora Edukacji, podsumowuj\u0105cy dzia\u0142ania Romana Giertycha jako ministra edukacji:<br \/><a href=\"http:\/\/www.monitor.edu.pl\/raport2007\/\">http:\/\/www.monitor.edu.pl\/raport2007\/<\/a><br \/>Przemys\u0142aw Sadura \u201eMo\u017cna naprawia\u0107 m\u0105drzej\u201d<br \/><a href=\"http:\/\/m.krytykapolityczna.pl\/artykuly\/edukacja\/20160629\/sadura-mozna-naprawiac-madrzej\">http:\/\/m.krytykapolityczna.pl\/artykuly\/edukacja\/20160629\/sadura-mozna-naprawiac-madrzej<\/a><\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przesz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie powraca Anna Dzierzgowska Opada kurz po konferencjach MEN w Wa\u0142brzychu i Toruniu; widok, kt\u00f3ry si\u0119 spod tego kurzu wy\u0142ania (je\u015bli mog\u0119 tak poci\u0105gn\u0105\u0107 t\u0119 metafor\u0119), jest do\u015b\u0107 nieprzyjemny. Kiedy dziesi\u0119\u0107 lat temu stanowisko ministra edukacji powierzono politykowi skrajnie prawicowej, faszyzuj\u0105cej partii, my\u015bla\u0142am, \u017ce to najgorsze, co mo\u017ce si\u0119 o\u015bwiacie w Polsce przydarzy\u0107. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1459,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1212"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1212\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1573,"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1212\/revisions\/1573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/przestrzendlaedukacji.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}